దళితవాదము - ఒక 'సుదీర్ఘ' శంక

చాలా రోజుల నుండి 'దళితవాదం' అంటే ఏమిటనే సందేహం ఉంది. అసలు దళితవాదం పూర్వాపరాలేమిటి? అసలు అది ఏ రకమైన దృక్పధం? ఈ వాదనకి ఆద్యులు ఎవరు? ఇలా చాలానే సందేహాలు ఉన్నాయి.

శీర్షికను కూడా మొదటివాక్యంలో వివరించిన అర్ధంలోనే వ్రాయటం జరిగింది కానీ, సహజార్ధంలో కాదని గ్రహించమని మనవి.

ఒకప్పుడు హరిజన, గిరిజన, తదితర నిమ్నజాతులకు చెందిన ప్రజలపై ఉన్న ఆంక్షలపై కత్తులు దూసి, వారికి సరికొత్త ఆకాంక్షలు రేకెత్తించి, భారత జనజీవనస్రవంతిలో వీరూ భాగమేనని ఉద్ఘాటించి, తదనుగుణంగా పోరాటాన్ని సాగించినవారిలో చాలామంది అగ్రకులాలవారే.

ఆనాటి నాయకుల లక్ష్యమల్లా, నిమ్నజాతివారికి సమాజంలో సమానస్థాయి కల్పించటమే. ఊళ్ళల్లో, గుళ్ళల్లో, బళ్ళల్లో వారి ప్రవేశానికి పోరాడటం, వయోజనవిద్య తదితర మార్గాల ద్వారా వారికి సమానస్థాయి కల్పించటానికి తోడ్పడ్డారు. అప్పటి ఆ నాయకుల నిజాయితీ, నిబద్ధత ఏనాడు ప్రశ్నార్ధకం కాలేదు. ఆనాటి ఆ నేతల పోరాటంలో 'దళిత' అనే పదప్రయోగం జరిగిందో లేదో తెలియదు. కానీ, ఆ పోరాటాన్ని మాత్రమే నిజమైన దళిత ఉద్యమంగా పేర్కొనవచ్చు.

ఆ తర్వాతి పరిస్థితుల్లో చాలానే మార్పులు వచ్చాయి. కాలక్రమేణా, అగ్రకులాల నుంచే దళితవాదులమనే కుహానా నాయకులు పుట్టుకొచ్చారు. దేశ సామాజిక, రాజకీయ పరిస్థితులను భ్రష్టుపట్టించేవిధంగా ఓటుబ్యాంకు రాజకీయాలను ప్రారంభించారు. కొన్నాళ్ళు వీరు దళితులను బాగానే మోసపుచ్చగలిగారు.

మళ్ళీ పరిస్థితులు మారాయి. దళితుల నుంచే మలితరం నేతలు పుట్టుకొచ్చారు. మోసపోతున్నామని గ్రహించిన ఈ నేతలు దళిత ఉద్యమాన్ని వారి వారి వ్యక్తిగత కీర్తిప్రతిష్టల కోసం వాడుకోవటం మొదలుపెట్టారు.

వీరికైనా ఏమాత్రమూ నిబద్ధత లేదు. అధికారమే పరమావధిగా వీరి పరిపాలన కొనసాగుతున్నది. తమను (తనను) పదవిలో అధిష్టింపచేయటం వలన మాత్రమే, దళిత జనోద్ధరణ జరుగుతుందని నమ్మబలికే ఈ నేతలు విగ్రహాలు స్థాపించుకోవటంలో చూపే చొరవ దళితోద్ధరణలో ఏమాత్రమూ చూపటంలేదు.

నిజమైన సమసమాజస్థాపన కోసం మొదటితరం నాయకులు ఆరంభించిన ఈ ఉద్యమం కాలక్రమంలో అడ్డదారులు తొక్కడం మొదలయ్యింది. విచిత్రమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆ ఉద్యమం అలా అడ్డదారులు తొక్కటానికి సో కాల్డ్ దళితులే కారణం. అది ఎలా జరిగిందనేది ఓసారి గమనిద్దాం.

నిమ్నజనోద్ధరణకుగాను, వారికి ఆలయప్రవేశాలు కల్పించటం, ఊళ్ళల్లోనూ బడుల్లోనూ వారికి ప్రవేశం కల్పించటమనే దిశగా మహాత్మాగాంధి తదితర నేతల పోరాటం జరిగితే, దీనికి కాంట్రాస్టింగుగా మహాదళితనేతగా పేర్కొనబడుతున్న డా. అంబేద్కర్, మతమార్పిడివల్లనే నిమ్నజనోద్ధరణ జరుగుతుందని భావించటమే కాకుండా ఆచరించి మరీ చూపారు. మతమార్పిడి మాత్రమే కాకుండా, హిందూమతం మీద బురదజల్లటం ద్వారా 'కసి' తీర్చుకునే అవకాశాన్ని కూడా ఆయనే కల్పించారు, పాటించారు కూడా. సరిగ్గా, ఇక్కడే దళిత ఉద్యమ పోరాటం గతి తప్పింది.

అలానే, శతాబ్దాలుగా అణగారిన నిమ్నజాతివారి కోసం రాజ్యాంగసభ 'రిజర్వేషన్లు' ప్రతిపాదిస్తే, కేవలం పది సంవత్సరాలు మాత్రమే రిజర్వేషన్లు అమలు జరగాలని అంబేద్కర్ అభిప్రాయపడ్డారు. శతాబ్దాలుగా అణగారిన కోట్లాది జనాలని పది సంవత్సరాల్లోనే సమానస్థాయికి తీసుకురాగలమని అంబేద్కర్ ఎలా అభిప్రాయపడ్డారో ఆలోచనకేమాత్రమూ అందదు. అదేవిధంగా, ఈ రిజర్వేషన్లను తదనంతరకాలంలో 'రాజకీయసాకు'గా వాడుకోగల రాజకీయ నాయకులు పుడతారని మన రాజ్యాంగసభ కూడా ఏమాత్రమూ ఊహించలేకపోవటమూ మరో విచిత్రమే.

తరాల వారసత్వాన్ని అందిపుచ్చుకుంటున్న నేతల సారధ్యంలో దళిత ఉద్యమం ఎలా సాగిలబడిందో, ఎలా అపఖ్యాతులు మూటగట్టుకుంటున్నదో మనందరికీ తెలిసిందే.

రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన ప్రత్యేక హక్కులు ఉపయోగించుకొని, ఈనాడు సమాజంలో ఉన్నతస్థానంలో ఉన్న 'దళిత వ్యక్తులు' కూడా ఆ హక్కులను ఎలా దుర్వినియోగం చేయగలమో ప్రదర్శిస్తున్నారు కానీ, ఇంకా అణగారిన బతుకులతో జీవితాలు తెల్లవారుస్తున్న అనేకానేక దళితులను మాత్రం పట్టించుకోరు. ఏ సభలోనో, సమావేశంలోనో, సాహిత్యంలోనో, ఇంటర్నేట్ లోనో వారిని అవమానించారని కేసులు పెడతామంటారే కానీ దళితజనోద్ధరణకు వాళ్ళేం చేస్తున్నరనేది మాత్రం వారికి పట్టదు. ఇది ఓ రకం.

దేశంలోనే అత్యున్నతపదవులు అధిష్టించినా తమ బిడ్డల కోసం రిజర్వేషనులు ఉపయోగించుకునే వ్యక్తులు మరో రకం. రిజర్వేషను ఏమాత్రమూ అవసరంలేని వీరు, మరో దళితవ్యక్తికి రావలసిన అవకాశాన్ని లాక్కుంటున్నామని గ్రహించరు.

వేలకోట్ల రూపాయలతో తన విగ్రహాలు, తన పార్టీ గుర్తుగా ఏనుగు విగ్రహాలు ఏర్పాటు చేసే మాయవతులు ఓ పక్కన ఉంటే, లోన్లు ఇవ్వటంలేదనే నెపంతో బ్యాంకు మేనెజర్లను, ఇతర ప్రభుత్వాధికారులను చేయి చేసుకునే జగన్నాధాలు మరోవైపున ఇదే దళితజనోద్ధరణగా మభ్యపెడుతున్నారు.

ఇతరులకు 'కులవివక్ష' అంటగట్టే ప్రబుద్ధులు, కులదూషణలు చేస్తూ అదే దళితవాదమని ఇతరులను భ్రమింపచేస్తున్నారు. మంద కృష్ణ మాదిగను ఎవరైనా విమర్శిస్తే, అది తనను కాదని, తన కులాన్ని దూషించారని ఆయన ప్రచారం చేస్తారు. ఇక్కడ ఇంటర్నెట్టులో 'బ్రాహ్మణికల్ ఆటిట్యూడ్' అంటూ కులదూషణ చేసే వ్యక్తి, తాను చేసింది కులదూషణ అని ఒప్పుకోడు.

ఈ పైత్యం ఎంతలా పెరిగిందంటే, నువ్వు వ్రాసింది కవిత్వం కాదు అన్నందుకు, దళితుడు వ్రాసింది కవిత్వం కాదంటావా అని తన్నటానికో, అట్రాసిటీ కేసు పెట్టటానికో కూడా తయారయ్యే ప్రబుద్ధులు బయలుదేరుతున్నారు.

మరి ఈ వ్యక్తులే, పద్య కవిత్వం సాహిత్యమే కాదు పొమ్మంటారు. అప్పటివరకూ కుల ప్రస్తావన ఏమాత్రమూ జరగని శ్రీశ్రీలు, గురజాడలని అగ్రవర్ణ కవులుగా ప్రచారం చేస్తారు. నన్నయ, శ్రీనాధ తదితర కవిసార్వభౌములు గడ్డిపోచలని తీసిపారేస్తారు. వీరి లెక్క ప్రకారం తెలుగు సాహిత్యాన్ని కత్తి పద్మారావు గారితోనో, లేదంటే మరో 'కత్తి'వారితోనో మొదలేయాల్సి ఉంటుందేమో!

ఇటువంటి నీచమైన నేపధ్యంలో, నిజమైన దళితవాదం కూడా అపవాదులు ఎదుర్కొంటున్నది. నిజానికి, నిజమైన దళితజనోద్ధరణమనే ఉద్యమం ఏనాడో చచ్చిపోయింది. కాగా, దళితము, దళితమూ అనే వ్యర్ధవాదనలతో, వ్యర్ధ సాహిత్యాలతో కుహానావాదులు పబ్బం గడుపుకుంటూనే ఉన్నారు.